POD nedir? Stoksuz baskılı ürün satışına başlamak

Siparişe göre baskı (POD) ile tişört, kupa ve poster gibi ürünleri stok tutmadan satmak: nasıl işler, maliyet nasıl hesaplanır, baskı atölyesi nasıl seçilir, nelere dikkat edilir.

Kendi tasarımların var ama yüz tişört bastırıp eve yığmak istemiyorsun. POD, yani siparişe göre baskı (print on demand), tam bu durum için var: ürün önceden üretilmez, müşteri sipariş verip ödeme yaptıktan sonra basılır ve gönderilir. Elinde satılmayan stok kalmaz.

Bu yazı, POD'un nasıl işlediğini, bir ürünün fiyatını nasıl hesaplayacağını, baskı atölyesini nasıl seçeceğini ve başlamadan önce bilmen gereken yasal noktaları anlatıyor. Tutar vermiyoruz, çünkü baskı ve kargo fiyatları atölyeye, ürüne ve adede göre değişir; her kalemin nereden öğrenileceğini yazıyoruz.

#POD nasıl işler?

Siparişe göre baskıda dört taraf vardır: sen, müşteri, baskı atölyesi ve kargo. Akış şöyledir:

  1. Tasarımlarını tişört, kupa, poster, bez çanta gibi ürünlerin üstünde mağazanda gösterirsin.
  2. Müşteri sipariş verir ve ödemeyi yapar.
  3. Siparişi baskı atölyesine iletirsin: hangi ürün, hangi beden ve renk, hangi tasarım, hangi adres.
  4. Atölye basar, paketler ve kargoya verir. Bazı atölyeler doğrudan müşteriye gönderir, bazıları sana gönderir, sen paketlersin.

Senin işin tasarım, mağaza ve müşteri bulmaktır. Üretim ve çoğu zaman gönderim atölyenin işidir.

#POD ile stoklu satış arasındaki fark

Siparişe göre baskı (POD)Stoklu satış
Başlangıçta ürüne bağlanan paraYok ya da örnek ürün kadarİlk stok kadar
Bir ürünün üretim maliyetiTek tek basıldığı için daha yüksekToplu üretildiği için daha düşük
Teslim süresiBaskı süresi + kargoYalnızca kargo
Satılmayan ürün riskiYokVar
Yeni tasarım denemekKolay: görseli eklemek yeterHer tasarım için stok gerekir

Kısacası POD, risk yerine birim maliyetten ödün verir. Talebi bilmediğin başlangıç döneminde bu genellikle mantıklı bir takastır. Hangi satış yolunun sana uyduğunu birkaç soruyla görmek istersen hazırlık kontrolü cevaplarına göre öneri veriyor.

#Kimler için uygun?

POD en çok şu durumlarda işe yarar:

  • Tasarımı olan ama stoka para bağlamak istemeyenler: illüstratörler, grafik tasarımcılar, kendi markasını kurmak isteyenler.
  • Bir kitlesi olanlar: belli bir konuda takipçisi olan biri, o kitleye özel tasarımlar sunabilir.
  • Kişiye özel ürün satanlar: isim yazdırılan kupa, tarihli poster gibi her siparişi farklı olan ürünler zaten tek tek üretilir.
  • Çok tasarımı denemek isteyenler: hangisinin satacağını bilmeden yirmi tasarımı aynı anda yayına almak mümkündür.

Uygun olmadığı durumlar da var. Çok düşük fiyatla, yüksek adetle rekabet etmek istiyorsan tek tek baskının birim maliyeti seni zorlar. Müşterin ertesi gün teslim bekliyorsa baskı süresi sorun olur.

#Bir ürünün fiyatını hesaplamak

POD'da en sık yapılan hata, fiyatı benzer ürünlere bakarak koymak ve baskı maliyetini sonradan görmektir. Fiyatı koymadan önce tek bir ürün için şu tabloyu doldur:

KalemNereden öğrenilir
Boş ürün (tişört, kupa…)Baskı atölyesinin fiyat listesi
BaskıAtölyenin fiyat listesi; baskı tekniğine ve alana göre değişir
PaketlemeAtölye paketliyorsa onun fiyatı, sen paketliyorsan malzeme
KargoAtölyenin ya da senin kargo anlaşman
Ödeme komisyonuSanal POS sağlayıcının oranı
Reklam payıBir satış için harcamayı göze aldığın tutar
VergiMali müşavirinin söyleyeceği oran

Bu kalemlerin toplamı, ürünün sana maliyetidir. Satış fiyatın bunun üstünde, kazanmak istediğin kadar olmalı. Çıkan fiyat benzerlerinin çok üstündeyse fiyatı değil, ürünü ya da tasarımı değiştirmeyi düşün: daha az baskı alanı, farklı bir ürün ya da kişiye özel bir seçenek.

Masrafların sabit ve satışa bağlı olanlarını ayırmak için e-ticaret sitesi maliyeti yazısındaki tablo işine yarar. Kargo ücretini fiyata mı ekleyeceğine, ücretsiz kargo mu vereceğine ücretsiz kargo eşiği yazısında baktık.

#Baskı atölyesi nasıl seçilir?

Atölye, müşterinin eline geçen ürünün kalitesinden ve teslim süresinden sorumludur; yani senin adına söz verir. Seçmeden önce şunları sor:

  • Tek adet basıyor mu? Bazı atölyeler en az sipariş adedi ister. POD için tek adet basabilmesi gerekir.
  • Hangi ürünler ve baskı teknikleri var? Tişört, sweatshirt, kupa, poster, bez çanta; her ürün her atölyede yoktur.
  • Bir sipariş kaç günde çıkar? Bunu ürün sayfanda müşteriye söyleyeceksin, gerçekçi olmalı.
  • Müşteriye doğrudan gönderiyor mu? Gönderiyorsa paket üstünde senin adın mı yazıyor, onun adı mı?
  • Hatalı baskıda ne oluyor? Yanlış basılan ya da kusurlu ürünü kim, ne kadar sürede yeniden basıyor?
  • Siparişi nasıl alıyor? E-posta, WhatsApp, bir form ya da bir panel.

İki üç atölyeden fiyat ve örnek iste. Örnek ürünü kendin sipariş et: baskının yıkamadan sonra nasıl durduğunu, kumaşın kalitesini ve paketin nasıl geldiğini görmeden satışa açma.

#Mağazayı hazırlamak

#Ürün görselleri

Tasarımı ürün üstünde gösteren hazır şablon görseller (mockup) başlamak için yeterlidir. Ama örnek ürününü aldıktan sonra gerçek ürünün fotoğrafını da ekle: müşteri, kumaşın ve baskının gerçekte nasıl göründüğünü görmek ister. Telefonla nasıl çekileceğini telefonla ürün fotoğrafı yazısında anlattık.

#Teslim süresini açıkça yaz

POD ürünü hazırda beklemez. "Siparişten sonra 3 iş gününde basılıp kargoya verilir" gibi bir notu ürün sayfasında ve ödeme adımında göster. Müşteri bunu bilerek sipariş verirse bekleme şikâyete dönüşmez.

#Seçenekler ve kişiye özel bilgiler

Beden ve renk, ürünün seçenekleridir. Baskıya yazılacak isim ya da tarih gibi kişiye özel bilgileri ise sipariş sırasında sorman gerekir. Bu bilgiler siparişin üstünde durmalı ki atölyeye iletirken kaybolmasın.

#Komersel'de POD mağazası

Komersel bir baskı firmasına doğrudan bağlı değil; siparişi seçtiğin atölyeye sen iletirsin. POD satışında işine yarayacak şeyler ise bugün hazır:

  • Ön sipariş ve teslim notu: ürün stokta olmasa da satılır, "3 iş gününde basılır" gibi teslim notu ödeme öncesinde gösterilir ve siparişte saklanır.
  • Siparişte kendi soruların: ödeme adımında baskıya yazılacak isim, beden ya da renk gibi sorular sorarsın; cevap siparişin üstünde durur.
  • Ürün seçenekleri: beden ve renk her ürünün seçeneği olur, her seçeneğin fiyatı ayrı olabilir.

Hangi özelliklerin hangi pakette olduğu paketler sayfasında yazılı.

#Başlamadan önce yasal noktalar

Bu bölüm genel bilgidir; kendi durumun için mali müşavirine ve gerekiyorsa bir avukata danış.

  • Telif ve marka: Yalnızca sana ait ya da kullanma hakkın olan tasarımları bas. Bir markanın logosunu, bir dizinin karakterini ya da başkasının çizimini izinsiz kullanmak, ürünü sattıktan sonra da başına iş açabilir.
  • Vergi kaydı: Düzenli satış ticari faaliyettir; vergi kaydı ve sanal POS için vergi levhası gerekir. Sanal POS yazısında ayrıntısı var.
  • ETBİS: Kendi sitesinden satış yapan işletmeler Ticaret Bakanlığı'nın sistemine kayıt olur. Nasıl yapıldığı ETBİS kaydı yazısında.
  • Mesafeli satış ve cayma hakkı: Ödeme adımında ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesi gösterilir. Mevzuat, tüketicinin isteği ya da kişisel ihtiyacı doğrultusunda hazırlanan malları cayma hakkının istisnaları arasında sayar; isim yazdırılan bir kupa buna örnek olabilir. Ama katalogdaki bir tasarımın siparişten sonra basılması, ürünü tek başına kişiye özel yapmaz. Hangi ürününün istisnaya girdiğini sözleşmene yazmadan önce danış. Ayrıntısı mesafeli satış sözleşmesi yazısında.

#Sık sorulan sorular

#POD için başlangıçta ne kadar para gerekir?

Ürün stoğu için para gerekmez. Asıl masraflar örnek ürünler, mağaza altyapısı ve tanıtımdır. Örnek ürünleri atlama: kaliteyi görmeden satmak, iade ve kötü yorum olarak geri döner.

#Baskıyı kendim yapabilir miyim?

Yapabilirsin; o zaman POD'un "üretim başkasında" tarafı kalkar, siparişe göre üretim yapmış olursun. Baskı makinesi ve malzeme için başlangıçta para bağlarsın ama birim maliyetin ve teslim süren senin elinde olur.

#Müşteriye ürünün nereden geldiğini söylemem gerekir mi?

Satıcı sensin ve müşteriye karşı sorumluluk sende. Atölyenin müşteriye kendi adıyla mı, senin adınla mı gönderdiğini baştan öğren; paketin üstündeki ad müşterinin kafasını karıştırmamalı.

#Hangi ürünle başlamalıyım?

Tek bir ürün tipiyle ve birkaç tasarımla başla, örneğin yalnızca tişört. Hangi tasarımın sattığını gördükten sonra aynı tasarımları kupa ya da postere taşımak kolaydır.

#Sonuç

Siparişe göre baskı, tasarımı olan ama stoka para bağlamak istemeyen biri için en düşük riskli başlangıç yollarından biri. Karşılığında birim maliyet daha yüksek ve teslim daha uzun; bu yüzden fiyatı baskı ve kargo maliyetini bilerek koymak, atölyeyi örnek ürünle seçmek ve teslim süresini müşteriye açıkça söylemek işin temelidir.

Kendi durumuna uyan satış yolunu görmek için hazırlık kontrolünü dene; birkaç soruyla stoklu satış, stoksuz satış ya da siparişe göre baskıdan hangisinin sana uyduğunu ve ilk adımını gösterir. Mağazanı denemek istersen Komersel'de ilk 14 gün ücretsizdir ve kart istenmez.

Okuduğunu kendi mağazanda dene

14 gün ücretsiz, kart gerekmez.

Mağazanı aç